Câu hỏi này chạm đến chính tâm điểm của hành trình đức tin, và có lẽ điều quan trọng nhất cần nhận ra là niềm tin vào Thiên Chúa không bao giờ là kết quả của việc lý trí con người tự mình vươn tới, mà luôn là sự đón nhận một ân huệ. Trí tuệ hiện đại và khả năng suy xét là những món quà quý giá, nhưng chúng vẫn thuộc về trật tự thụ tạo, và như Sách Khôn Ngoan đã diễn tả rất chân thực về giới hạn này:
"Ai trong loài người có thể biết được ý định của Thiên Chúa? Ai có thể suy tưởng được điều Chúa muốn? Quả vậy, tư tưởng của phàm nhân thật là yếu đuối, và toan tính của chúng ta thật là bất định. Vì chưng, thân xác hay hư nát làm nặng nề linh hồn, và chiếc lều đất đai đè bẹp tâm trí mải miết suy tư. Những sự dưới đất mà chúng ta còn khó lòng phỏng đoán cho đúng, thì những sự trên trời, ai khám phá nổi? Ý định của Chúa, nào ai biết được, nếu Ngài chẳng ban Đức Khôn Ngoan và chẳng sai Thánh Thần từ trời cao xuống? Nhờ đó, đường lối của những ai ở dưới đất mới được uốn nắn cho thẳng ngay, và con người mới học biết được những gì đẹp lòng Ngài" [2].
Đoạn văn này không hạ thấp lý trí, nhưng đặt nó vào đúng vị trí: người hiện đại biết suy xét tin vào Thiên Chúa không phải vì họ đã giải mã xong mầu nhiệm, mà vì họ khiêm tốn nhận ra rằng nếu không có "Thánh Thần từ trời cao xuống" soi sáng, thì mọi nỗ lực thuần túy nhân loại đều không thể tự mình chạm tới Đấng Vô Hạn. Niềm tin, do đó, là một hành vi của cả lý trí lẫn ân sủng, nơi sự suy xét không bị loại bỏ nhưng được nâng đỡ và hoàn thiện.
Hơn nữa, việc tìm kiếm Thiên Chúa giữa thời đại này cũng là một lời đáp lại nỗi khắc khoải sâu xa mà chính sự hiện đại không thể tự mình thỏa mãn. Thánh Anselmô đã diễn tả tâm thế ấy như một lời nguyện tha thiết, khi con người tạm gác lại những xao động để quay về với Đấng mình chưa từng thấy bằng mắt phàm:
"Nào, hỡi con người bé nhỏ, hãy tạm lánh đi chốc lát khỏi những bận rộn của ngươi, hãy ẩn mình một chút khỏi những tư tưởng ồn ào. Hãy gạt bỏ những lo toan nặng nề, và hoãn lại những lao nhọc vất vả. Hãy dành chút thời gian cho Thiên Chúa, và nghỉ ngơi đôi chút trong Ngài. Hãy 'vào phòng riêng' của tâm trí ngươi, loại trừ mọi sự ngoại trừ Thiên Chúa và những gì giúp ngươi tìm kiếm Ngài, rồi 'đóng cửa lại' mà tìm Ngài. Bây giờ, hỡi trái tim ta, hãy thưa cùng Thiên Chúa: 'Con tìm kiếm nhan thánh Chúa, nhan thánh Chúa, lạy Chúa, con khao khát'... Chúa đã tạo dựng và tái tạo dựng con, Chúa đã ban cho con mọi sự lành, thế mà con vẫn chưa biết Chúa. Con được tạo dựng để nhìn thấy Chúa, nhưng con vẫn chưa làm được điều mà vì đó con được tạo dựng nên" [3].
Người hiện đại tin vào Thiên Chúa bởi vì, dù sống giữa vô vàn tiến bộ và tri thức, họ vẫn mang trong mình nỗi "đói khát" ấy — một khao khát hướng về Đấng mà lý trí có thể truy vấn nhưng chỉ trái tim mới có thể gặp gỡ trong sự thinh lặng và ân sủng. Lý trí đặt câu hỏi, nhưng chính sự cởi mở của tâm hồn mới cho phép câu trả lời từ Thiên Chúa đi vào và biến đổi.
Không biết những chia sẻ này có giúp làm sáng tỏ phần nào điều bạn đang trăn trở hay không?