Naiintindihan ko ang iyong paghahanap ng kalinawan tungkol dito, at mahalagang pag-ibahin natin ang simpleng pagdududa mula sa pagtataksil. Ang pag-aalinlangan ay madalas na bahagi ng proseso ng pananampalataya, isang paghahanap na hindi pa lubos na nakararanas ng katotohanan, samantalang ang kasalanan ay nasa kusang-loob na pagtalikod dito.
Isinulat ni San Anselmo na ang pagnanais na maunawaan ang ating paniniwala ay hindi tanda ng kahinaan, kundi isang paraan upang mas mapalalim ang ating relasyon sa Diyos: “Madalas at pinakasigasig akong hiniling ng marami, sa salita at sa sulat, na itala ko sa memorya sa pamamagitan ng pagsulat ang mga pangangatwiran tungkol sa ilang tanong sa ating pananampalataya, na karaniwan kong isinasagot sa mga naghahanap... Hindi nila hinihiling ito upang sa pamamagitan ng katwiran ay mangibabaw sila sa pananampalataya, kundi upang magalak sila sa pag-unawa at pagmumuni-muni ng mga bagay na kanilang pinaniniwalaan” [2]. Ipinapakita nito na ang pagtatanong at pagnanais na maunawaan ang misteryo ay maaaring maging daan upang mas matibay na yumakap sa katotohanan, sa halip na maging hadlang dito.
Kahit si San Agustin, sa kanyang sariling paglalakbay, ay dumaan sa matinding paghahanap at pag-aalinlangan bago niya natagpuan ang Diyos. Inilarawan niya kung paano niya tinanong ang buong sanlibutan bago niya napagtanto na ang sagot ay nasa loob niya at sa Diyos na lumikha sa lahat: “Itinanong ko ang lupa, at sumagot ito, ‘Hindi ako Siya.’ ... Itinanong ko ang langit, ang araw, ang buwan, at mga bituin: ‘Hindi kami ang Diyos na hinahanap mo,’ sabi nila. ... At sinabi ko sa lahat ng ito na nakapaligid sa pintuan ng aking laman, ‘Sabihin ninyo sa akin ang tungkol sa aking Diyos, dahil hindi kayo Siya, sabihin ninyo sa akin ang isang bagay tungkol sa Kanya,’ at sumigaw sila nang malakas, ‘Siya ang lumikha sa amin.’” [1]. Ang kanyang pag-aalinlangan ay hindi naging kasalanan; ito ay naging instrumento ng kanyang pagtuklas at pagmamahal sa Katotohanan.
Gayunpaman, may kaibahan ito sa kusang-loob na pagtanggi o pagpili sa kasinungalingan kapag alam na ang katotohanan. Nagbabala si San Agustin tungkol sa panganib ng manatili sa kalituhan nang sadya: “Natatakot ako at sabay namang umapoy sa pag-asa at nag-alak sa iyong awa, Ama. ... ‘Mga anak ng tao, hanggang kailan kayong magiging mabigat ang puso? Bakit ninyo minamahal ang kawalan at naghahanap ng kasinungalingan?’ Minahal ko ang kawalan at hinanap ang kasinungalingan, at Ikaw, Panginoon, ay luwang nang ipakilala ang iyong banal...” [5]. Ang babala rito ay hindi laban sa taong naghahanap ng liwanag, kundi sa taong pumipili na manatili sa dilim kahit naroon na ang tawag ng katotohanan.
Kaya’t sa iyong tanong: ang pag-aalinlangan bilang paghahanap at pagdadalamhati ay hindi kasalanan, kundi bahagi ng paglago sa biyaya. Ngunit kung ang pagdududa ay nagiging matigas na pagtalikod o pagpili sa kasinungalingan, doon tayo tinatawag na bumalik sa Kanya na laging naghihintay. Sana ay nakatulong ito upang mapanatili ang iyong puso sa paghahanap ng Liwanag, at hindi sa takot. Nakapagbigay ba ito ng kalinawan sa iyong tanong?