വിശ്വാസം ദൗർബല്യമോ വിഡ്ഢിത്തമോ ആണോ എന്ന ഈ ചോദ്യം വളരെ ഗൗരവമായ ഒന്നാണ്. എന്നാൽ തിരിച്ചറിവിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ, വിശ്വാസം യുക്തിയെ തള്ളിക്കളയുന്ന ഒന്നല്ല, മറിച്ച് യുക്തിയെ ശരിയായ ബോധ്യത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും പൂർത്തീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒന്നാണെന്ന് കാണാം. ഇതിനെക്കുറിച്ച് സഭ ഇങ്ങനെ പഠിപ്പിക്കുന്നു:
"മനുഷ്യബുദ്ധിക്ക് സൃഷ്ടിയുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം കണ്ടെത്താനുള്ള കഴിവുണ്ട്. സ്രഷ്ടാവായ ദൈവത്തിന്റെ അസ്തിത്വം അവന്റെ പ്രവൃത്തികളിലൂടെ മനുഷ്യയുക്തിയുടെ പ്രകാശത്തിൽ ഉറപ്പായി അറിയാൻ കഴിയും... അതിനാൽ, വിശ്വാസം യുക്തിയെ ഉറപ്പിക്കുകയും ഈ സത്യത്തെ ശരിയായി മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ അതിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു" [3].
അതായത്, ദൈവത്തിലുള്ള വിശ്വാസം മനസ്സിന്റെ കണ്ണടയ്ക്കലല്ല, മറിച്ച് സൃഷ്ടിയിലൂടെ ദൈവത്തെ അറിയുന്ന യുക്തിയുടെ സഹജമായ കഴിവിനെ വിശ്വാസം സ്ഥിരീകരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ചിലത് നമ്മുടെ ബുദ്ധിയുടെ പരിധിക്കപ്പുറമാകാം, പക്ഷേ ആ പരിമിതിയെ തിരിച്ചറിയുന്നത് ദൗർബല്യമല്ല, മറിച്ച് യാഥാർത്ഥ്യത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ബുദ്ധിമത്വമാണ്. ഈ സന്തുലിതാവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് വിശുദ്ധ വിൻസന്റ് ലിരിനെൻസിസ് ഇങ്ങനെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു:
"സഭയുടെ ഉപദേശങ്ങളിൽ ബുദ്ധിക്ക് ഗ്രഹിക്കാവുന്നവ അവർ ഗ്രഹിക്കട്ടെ, ഗ്രഹിക്കാൻ കഴിയാത്തവ അവർ വിശ്വസിക്കട്ടെ" [4].
യുക്തിക്കും വിശ്വാസത്തിനും ഇടയിലുള്ള ഈ ബന്ധം തകരാറിലാണ് എന്ന് തോന്നുമ്പോൾ, അത് പലപ്പോഴും ദൈവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അജ്ഞതയല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിന്റെ തിരക്കുകളും അഹങ്കാരവുമാണ്. "നമ്മുടെ വിശ്വാസക്കുറവ് ഏറ്റവും സാധാരണവും എന്നാൽ ഏറ്റവും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുമായ പ്രലോഭനമാണ്. ഇത് പലപ്പോഴും വ്യക്തമായ അവിശ്വാസമായല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ മുൻഗണനകളിലൂടെയാണ് പ്രകടമാകുന്നത്. ... ചിലപ്പോൾ നാം കർത്താവിനെ അവസാന ആശ്രയം എന്ന നിലയിൽ മാത്രം സമീപിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഇത് യഥാർത്ഥ വിശ്വാസമാണോ?" [2] എന്ന് സഭ ചോദിക്കുന്നുണ്ട്.
അതുകൊണ്ട്, വിശ്വാസം എന്നത് ബുദ്ധിശൂന്യമായ കീഴടങ്ങലല്ല; മറിച്ച്, "എന്നെ കൂടാതെ നിങ്ങൾക്ക് ഒന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല" [6] എന്ന തിരിച്ചറിവിലൂടെ യുക്തിയും ഹൃദയവും ഒന്നിക്കുന്ന, ദൈവത്തോടുള്ള സത്യസന്ധമായ തുറവാണ്. വിശ്വാസത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ചിന്തകൾ നിങ്ങളുടെ സംശയങ്ങൾക്ക് അല്പമെങ്കിലും വെളിച്ചം നൽകിയോ?