ഉത്തരങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ ചോദ്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത് ദൈവത്തെ അന്വേഷിക്കുന്നതിന് തടസ്സമല്ല, മറിച്ച് ആ അന്വേഷണത്തിന്റെ തന്നെ ഭാഗമാണെന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. സത്യം പൂർണ്ണമായി ഗ്രഹിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല എന്ന തിരിച്ചറിവാണ് പലപ്പോഴും ദൈവത്തിലേക്കുള്ള യഥാർത്ഥ വാതിൽ തുറക്കുന്നത്.
വിശുദ്ധ അഗസ്റ്റിനോസ് തന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതിയപ്പോൾ, അദ്ദേഹവും ഇതുപോലെ സംശയങ്ങളുടെയും അജ്ഞതയുടെയും ഇരുട്ടിലൂടെയാണ് കടന്നുപോയതെന്ന് തുറന്നു പറയുന്നുണ്ട്:
"എന്റെ യൗവനത്തിലെ എന്റെ പ്രതീക്ഷയേ, നീ എവിടെയായിരുന്നു, എങ്ങോട്ടാണ് പിൻവാങ്ങിയത്? നീയല്ലേ എന്നെ സൃഷ്ടിച്ചത്, ആകാശത്തിലെ പക്ഷികളിൽ നിന്നും നാൽക്കാലികളിൽ നിന്നും എന്നെ വ്യത്യസ്തനാക്കിയത്, അവരെക്കാൾ ബുദ്ധിമാനാക്കിയത്? ഞാൻ ഇരുട്ടിലും വഴുതിപ്പോകുന്ന വഴികളിലൂടെയും സഞ്ചരിച്ചു, എനിക്ക് പുറമേ നിന്നെ തേടി, പക്ഷേ എന്റെ ഹൃദയത്തിലെ ദൈവത്തെ എനിക്ക് കണ്ടെത്താനായില്ല. ഞാൻ സമുദ്രത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേർന്നു, സത്യം കണ്ടെത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ അവിശ്വസിക്കുകയും നിരാശപ്പെടുകയും ചെയ്തു." [5]
അഗസ്റ്റിനോസിന്റെ ഈ വാക്കുകളിൽ നിന്ന് നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കാം, സംശയങ്ങളും തിരച്ചിലുകളും ദൈവത്തിൽ നിന്ന് അകലുന്നതിന്റെ ലക്ഷണമല്ല, മറിച്ച് ദൈവം നമ്മെ തന്നിലേക്ക് നയിക്കുന്നതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു മാർഗ്ഗമാണ്. ഉത്തരങ്ങൾ കിട്ടാത്തതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ ദൈവത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകുകയല്ല, മറിച്ച് സ്വന്തം ബുദ്ധിയുടെ പരിമിതികളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് വിശ്വാസത്തിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ നിൽക്കുകയാണ്.
തോമാ ശ്ലീഹായുടെ സംശയത്തിന് യേശു നൽകിയ മറുപടി ഇതിനെ കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. വഴി അറിയാത്തതിനെക്കുറിച്ചുള്ള തോമായുടെ ആധിക്ക് യേശു പറഞ്ഞത്:
"ഞാനാണ് വഴിയും സത്യവും ജീവനും. എന്നിലൂടെയല്ലാതെ ആരും പിതാവിന്റെ അടുക്കൽ എത്തുന്നില്ല." [3]
ഇതിനർത്ഥം, എല്ലാ ചോദ്യങ്ങൾക്കുമുള്ള ഉത്തരം ഒരു ആശയമല്ല, മറിച്ച് ഒരു വ്യക്തിയാണ് എന്നാണ്. നിങ്ങളുടെ സംശയങ്ങളെയും ചോദ്യങ്ങളെയും ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല; അവയെ ദൈവത്തിലേക്കുള്ള നിങ്ങളുടെ സത്യസന്ധമായ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി കാണുക. ദൈവം നിങ്ങളുടെ ബുദ്ധിയെയും തിരച്ചിലിനെയും സ്നേഹിക്കുന്നു, കാരണം സത്യത്തിലേക്കുള്ള ഈ ദാഹം തന്നെ അവിടുന്ന് നിങ്ങളിൽ നൽകിയ ഒരു വരമാണ്.
നിങ്ങളുടെ ഈ ചോദ്യങ്ങൾ ദൈവത്തെ അന്വേഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു തടസ്സമല്ല, മറിച്ച് ആ അന്വേഷണത്തിന്റെ ആരംഭമാണെന്ന് ഇത് നിങ്ങൾക്ക് ആശ്വാസം പകരുന്നുണ്ടോ?